Francuskie inspiracje dla polskich hodowców: Lokalne produkty i genetyka szansą dla bydła białogrzbietego

Przedstawiciele Polskiego Związku Hodowców Bydła Białogrzbietego (prezes Witold Chabuz i dyrektorka biura Karolina Kasprzak-Filipek) oraz Centrum Genetycznego PFHBiPM (Katarzyna Rzewuska) odbyli niezwykle inspirującą wizytę we Francji. Spotkali się tam z ekspertami zajmującymi się hodowlą rasy Vosgienne, która – podobnie jak polskie bydło białogrzbiete – należy do grupyrasowej o umaszczeniu białogrzbietym.

Nowoczesna genetyka w służbie tradycji Francuska rasa Vosgienne to bydło o dwukierunkowym użytkowaniu, świetnie zaadaptowane do górzystych terenów i zmian klimatu. Mimo niewielkiej aktywnej populacji, liczącej zaledwie 1200 krów, Francuzom udaje się utrzymać zadowalający poziom zmienności genetycznej. Jest to możliwe dzięki ogromnemu wsparciu nowoczesnych narzędzi, takich jak genotypowanie i ocena metodą jednostopniową, przy jednoczesnej ścisłej współpracy z organizacjami takimi jak spółdzielnia Elitest i ośrodek obliczeniowy GeneVal. Cele programu hodowlanego skupiają się m.in. na zwiększeniu zawartości białka w mleku oraz poprawie wytrwałości laktacji. Sami hodowcy cenią krowy Vosgienne za ich wytrzymałość, wysoką odporność, niskie wymagania paszowe, a także łatwe wycielenia i dużą łatwość adoptowania cieląt.

Krótkie łańcuchy dostaw i siła lokalnej marki Kluczem do opłacalności hodowli francuskiej rasy jest rozwój sprzedaży bezpośredniej, która wspiera lokalną gospodarkę i pozwala na osiąganie dobrych dochodów przy niewielkiej liczbie zwierząt. Sukces ten opiera się na dwóch filarach:

• Oznakowanie „Race Bovine Vosgienne” (RBV) – logo stworzone w 2012 roku, którego używa obecnie 42 hodowców. Certyfikat wymaga spełnienia restrykcyjnych norm: ekstensywnego żywienia opartego na wypasie letnim i sianie (zakaz stosowania kiszonek) oraz dbałości o dobrostan zwierząt poprzez uczestnictwo w programie Boviwell.
• Ser „Le Coeur de Massif” (serce masywu) – flagowy produkt regionu w kształcie kwadratu z szarą skórką. Może go wytwarzać wyłącznie hodowca, którego stado składa się przynajmniej w 80% z rasy Vosgienne. Sery produkowane są w przydomowych serowarniach podlegających surowym, corocznym kontrolom jakości.

Przyszłość i perspektywy dla Polski Wizyta polskiej delegacji przyniosła wiele uniwersalnych inspiracji. W kontekście rozwoju hodowli krajowego bydła białogrzbietego dostrzeżono ogromny potencjał do dalszych działań. Do najważniejszych perspektyw należy możliwość wymiany genotypów, analiza genetycznych odległości pomiędzy obiema populacjami, wdrożenie dedykowanego indeksu selekcyjnego w Polsce oraz badanie poziomu inbredu genomowego. Aby zrealizować te ambitne cele, konieczne będzie nawiązanie ścisłej współpracy polsko-francuskiej.